บัญชี ดอทคอม รวมนักบัญชี ผู้สนใจด้านบัญชีทุกคน

การทดสอบบัญชี

การทดสอบ   หมายถึง   การเลือกรายการบัญชีหรือรายการจากยอดคงเหลือของสินทรัพย์และหนี้สิน  รวมถึงรายการทางด้านภาษีอากรมาตรวจสอบ โดยใช้วิธีการตรวจสอบที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ของการตรวจสอบ   ซึ่งในการเลือกรายการดังกล่าว  ผู้สอบบัญชีภาษีอากรสามารถเลือกใช้วิธีดังต่อไปนี้

วิธีที่ 1  การเลือกตัวอย่างที่เป็นตัวแทนประชากร

วิธีที่ 2  การเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง ได้แก่

(1) รายการที่มีจำนวนเงินเป็นสาระสำคัญ

(2) รายการที่มีความเสี่ยงสูงต่อการผิดพลาดหรือจากการทุจริต

(3) รายการที่มีลักษณะผิดปกติหรือที่น่าสงสัย

(4) รายการที่ต้องการความมั่นใจสูงว่าถูกต้องและเป็นจริง

ขนาดตัวอย่างการทดสอบ

ขนาดตัวอย่างของรายการทั้งหมดในแต่ละกิจการนั้น  ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้สอบบัญชีภาษีอากรว่ากิจการที่รับตรวจสอบรายนั้นจะกำหนดขนาดตัวอย่างเท่าใด  โดยอาศัยการพิจารณาลักษณะของการประกอบกิจการ  ข้อมูลต่าง ๆ ที่ผู้สอบบัญชีภาษีอากรพบในขั้นตอนการจัดทำแนวทางการสอบบัญชี  รวมถึงสถานการณ์ต่าง ๆ ที่พบระหว่างทำการตรวจสอบ

ในการเลือกตัวอย่างตามวิธีที่ 1 หรือวิธีที่ 2  เพื่อนำมาตรวจสอบนั้น ขนาดตัวอย่างที่เลือกมาจะต้องมีจำนวนมากพอที่จะทำให้สิ่งที่ตรวจพบสะท้อนภาพรวมของเรื่องที่ทดสอบได้  โดยอย่างน้อยที่สุดควรมี จำนวน ดังนี้

1. กรณีที่เป็นรายการบัญชีรับ – จ่าย  บัญชีซื้อ – ขาย  และเรื่องอื่น ๆ ที่มีรายการเป็นจำนวนมาก  ให้เลือกรายการเพื่อตรวจสอบอย่างน้อย 20 รายการของแต่ละบัญชี

2. กรณีการตรวจสอบเอกสารสิทธิ์ การขอข้อมูลธนาคาร ผู้สอบบัญชีภาษีอากรต้องดำเนินการทุกรายการ

3. การยืนยันยอดเจ้าหนี้หรือลูกหนี้ ให้ยืนยันยอดเจ้าหนี้หรือลูกหนี้รวมมูลค่าหนี้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ของมูลค่าหนี้ทั้งหมด

4. การยืนยันการออกใบกำกับภาษี ให้ยืนยันการออกใบกำกับภาษีซื้อฉบับที่มีมูลค่าสูงสุด 20 ลำดับแรกของรายงานภาษีซื้อ และจะต้องไม่เป็นใบกำกับภาษีที่ออกโดยผู้ประกอบการรายเดียวกัน

5. กรณีเข้าสังเกตการณ์การตรวจนับสินค้าคงเหลือ  ต้องสังเกตการณ์การตรวจนับสินค้าคงเหลือรวมมูลค่าไม่น้อยว่าร้อยละ 50 ของมูลค่าสินค้าคงเหลือทั้งหมด

อย่างไรก็ตามหากจำนวนรายการของกิจการในเรื่องนั้น ๆ มีจำนวนรายการน้อย และมีสาระสำคัญค่อนข้างมาก ผู้สอบบัญชีภาษีอากรต้องทำการตรวจสอบทุกรายการ